Kocaman oldun hala altını ıslatıyorsun!

Tam “çocuğum büyüdü, sorunlar bitti” dediğiniz anda çocuğunuz gece altını ıslatmaya başlarsa ne yaparsınız?

14 Ekim 2011 Cuma, 08:40
Kocaman oldun hala altını ıslatıyorsun!

 

Siz derin bir hayal kırıklığı ve öfke ile çocuğunuza kızarken çocuğunuz da utanma duygusunun içine düşer. Çocuklar acaba neden altına kaçırırlar, ileri yaşlara denk gelen alt ıslatma alışkanlığının perde arkasında ne vardır?

 

Yetişkin çocukların alt ıslatması her annenin kâbusu ve sinir krizlerinin sebebidir. Nasıl sinir krizleri geçirmesin ki, iki yaşlarda başlayan ve aylar süren tuvalet alışkanlığı kazandırma dönemi tam “Bitti, artık rahata erdim” denilirken, alt ıslatmalar yeniden başladığında anneler ciddi hayal kırıklıkları yaşarlar… Hayal kırıklığının büyüklüğü ölçüsünde de, hırs çocuktan çıkartılmaya başlanır… “Kocaman çocuk oldun, hâlâ utanmadan altını ıslatıyorsun!” ya da, “Eğer bir daha altına kaçırırsan el âleme ibret olsun diye altını yeniden bezleyeceğim!” gibi tehditler evin içinde kol gezmeye başlar.

 

Bir yandan anne çaresiz, diğer yanda çocuk çaresiz… Çocuk, bunca tehdit ve utanma duygusuna rağmen altına kaçırmadan bir gece geçirmeyi istemez mi? Tabii ki ister… İster ama gel gör ki her gece aynı kâbus geri döner…

 

Peki, bunca tehdit ve gözdağına rağmen, bunca utanma duygusuna rağmen çocuklar neden altına kaçırırlar, ileri yaşlara denk gelen alt ıslatma alışkanlığının perde arkasında ne vardır? İşte bu yazımızda bu ve benzer soruların cevaplarını vermeye ve annelerin üzerine bir kâbus gibi çöken bu soruna çözüm önerileri sunmaya çalışacağız.

 

Alt ıslatma neden kaynaklanır?

Alt ıslatma sorunu ile yardım talep eden 12 yaşındaki bir genç kız şunları söylemişti: “Benim için sabahın olması kadar içimi sıkan hiçbir şey olamaz. Sabah olduğunda ilk işim elimi yatağıma sürtüp yatağımın ıslak olup olmadığını kontrol etmek olur. Eğer elime ıslaklık gelirse bunun bir rüya olduğunu düşünmek isterim. ‘Allah’ım ne olur bu bir rüya olsun’ diye yastığıma sarılır ve ağlarım. Bazen ise rüyamda altımı ıslattığımı görür ve korku ile uyanırım ve bakarım ki gerçekte altımı ıslatmamışım, o sadece bir rüya imiş, işte o zamanlar öyle sevinirim ki, bu sevinci anlatamam.”

 

Yukarıdaki samimi cümleler alt ıslatan çocukların psikolojisini oldukça güzel izah ediyor. Her ne kadar anneler altını ıslatan çocuklarına öfke nöbetleri ile yaklaşsalar da, çocuklar aslında kendilerine daha büyük öfke duyarlar. Peki, alt ıslatma alışkanlığı nereden geliyor ve çocukların yakasına bir hayalet gibi yapışıyor?

 

Alt ıslatma sorunu olan çocuklar üç ana kategoride değerlendirilmektedir.

1-             Fizyolojik nedenler

2-             Kalıtımsal nedenler

3-             Psikolojik nedenler

 

 

Fizyolojik nedenler

İleri yaşlarda alt ıslatma sorunu yaşayan çocukların bir kısmı idrar yollarına ait sorunları nedeni ile altlarını ıslatabilirler. Örneğin idrar yollarında oluşmuş olan bir iltihap, ya da sinir sistemindeki bir sorun, çocuğun farkında olmadan altını ıslatmasına neden olabilir.

Bunun yanı sıra, insan ince kaslar vasıtası ile idrar yollarını kontrol altına alır. Çocuklarda en son gelişen kas sistemi de ince kaslardır. İnce kasların oluşumunda meydana gelen bir engel, çocukların altını ıslatmasına neden olabilir.

Bazı durumlarda ise direkt olarak idrar yolları, kas ve sinir sistemi ile ilgili de olmayabilir. Örneğin çocuğun uykusunun derin olması, ya da uyku apnesi olarak adlandırılan bir rahatsızlık da kişilerde alt ıslatmasına neden olabilmektedir. “Uyku apnesi,” merkezi sinir sistemindeki bir problem veya solunum yollarındaki bir tıkanıklık nedeniyle uyku sırasında oluşan solunum duraklamalarından kaynaklanan ve uyku düzeninin bozulmasına sebep olan önemli bir hastalıktır. Uyku esnasında oluşan bu tıkanıklık, gece ani uyanmalara neden olmakta, böylece istirahat içinde geçecek olan gece, bölünmüş uykularla yorgunluğa neden olmaktadır. Bu yorgunlukların birikmesi ile de, çocuk bazen kendinden geçmiş olarak çok derin uykuya dalmakta ve bu derin uykunun tesiri ile idrar yollarını kontrol edememektedir.

Bu ve buna bir sorunu olduğu tahmin edilen çocuklar vakit kaybetmeden bir hekime götürülmeli, gerekli tedbirler vakit geçirilmeden alınmalı, bir uzman gözetiminde çocuğun sorunu ele alınmalıdır.

 

Kalıtımsal nedenler

Her ne kadar kalıtımsal nedenler de fizyolojik sorunlarla birlikte anılsa da, böylesi bir nedeni ayrıca ele almakta fayda vardır. Zira yapılan araştırmalar göstermektedir ki, anne babasının çocukluk döneminde gecikmiş tuvalet alışkanlığı ve alt ıslatma alışkanlığı olan çocukların kendileri de bu sorunu yaşamaktadır. Ancak burada yanılmamak gerekir ki; her gecikmiş tuvalet alışkanlığı olan kişinin, kendisi de anne baba olduğunda, çocuklarında da bu tuvalet alışkanlığı problemi oluşacak diye bir şey söz konusu değildir. 

 

Psikolojik nedenler

Psikolojik nedenlerden kaynaklanan alt ıslatma sorunu en yaygın olan sorundur. Birçok çocuk psikolojik nedenlerden dolayı altını ıslatmaktadır. Kendini baskı altında hisseden çocuklar, korku, panik veya yaşadığı bir travmanın sinir sistemine tesiri sonucu altlarını ıslatabilmektedir.

Bu açıdan bakıldığında alt ıslatma sorunu aslında “asıl sorun” değil bir başka sorunun “yansıması” olarak değerlendirilebilir. Psikolojik nedenlerden kaynaklanan alt ıslatma “yansıyan problemdir.”

Her ne kadar alt ıslatma sorunu anneleri ve çocukları bunaltsa da, unutulmamalıdır ki, psikolojik nedenlerden kaynaklanan alt ıslatma sorunu “sorunun kendisi değildir.” Bir başka problemin dışa yansımasıdır. Örneğin, çocuk okulda arkadaşları tarafından dışlanıyor ya da şiddete maruz kalıyorsa, muhtemel ki bu durumdaki çocuk geceleri altını ıslatabilecektir. Burada, çocuğun asıl sorunu okul arkadaşları tarafından dışlanması ve şiddete maruz kalmasıdır. Ancak çocuk bunu dışarı vuramaz ve içinde hapsederse, bunun yansıması geceleri alt ıslatmalar şeklinde görülebilir.

Bir başka örnek daha verecek olursak; aile içinde şiddet ve tartışmaların had safhaya çıktığı ailelerde çocukların alt ıslatma sorunları da artmaktadır. Burada çocuğun asıl sorunu aile içinde yaşadığı olumsuz atmosferdir. Olumsuz bu atmosferin dışa yansıması ise gece alt ıslatmalarıdır.

 

Çözüm nedir?

Yukarıda da izah edildiği gibi, fiziksel ve kalıtımsal alt ıslatma sorunlarının çözümü hekim kontrolünde yapılacak tedavi ile mümkündür.

Ancak psikolojik sorunları olan çocuklarda görülen alt ıslatmalarında anne babaya büyük rol düşmektedir. Bu rollerin en önemlisi, çocuğun durumunun anne babası tarafından iyi anlaşılmasıdır. Zira çocuk bu halinden zaten kendisi de rahatsızdır. Bir de anne babanın çocuğa “Utanmıyor musun?” ya da “Kocaman çocuk oldun, hâlâ altını ıslatıyorsun!” diye yaklaşması asla doğru değildir. Bu şekilde davranmak çocuğun zaten bozulmuş olan psikolojisini daha da tahrip etmekte, sorun iyice çözümsüzleşmektedir. Bir yandan içinde yaşadığı muhtemel problemlerin üzerine bir de alt ıslatmanın verdiği psikolojik yük ve daha da ötesinde, anne babasının “Utanmıyor musun?” türünden yaklaşımları çocuğu tam bir çıkmaza itebilir.

Psikolojik nedenlerden kaynaklanan alt ıslatmasının çözümü, çocuğun yaşadığı sorunun çözümüne bağlıdır. Eğer çocuğun okulda, mahallede ya da evde yaşadığı psikolojik sorunlar çözülürse, muhtemel ki alt ıslatma alışkanlığı da kendiliğinden son bulacaktır.



Yorum yazın...

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>